Veritabanları genelde uygulamaların en darboğaza gelen bölümleridir. MySQL ve PHP ile çalıştığım yıllar boyunca öğrendiğim ve etraftan gördüğüm bir sürü iyi uyguluma tarzı ile karşılaştım. Bunlardan en aklıma yatanları da burada paylaşıyorum.

Query Cache’i kullanmak.

Çoğu veritabanı gibi MySQL’in de kendine ait bir query cache’i (sorgu tamponu var). Temel olarak bu işlem sayesinde veritabanı aynı sorgular için her seferinde ayrı arama yapmak yerine daha önceki sonuçlardan kullanıyor. Ama MySQL’in bu özelliği kullanmasını sağlamak üzere bir noktaya dikkat etmekte fayda var.

// query cache kullanılmıyor
$r = mysql_query("SELECT isim FROM user WHERE dogum_tarihi >= CURDATE()");

// query cache kullanılıyor
$tarih = date("Y-m-d");
$r = mysql_query("SELECT isim FROM user WHERE dogum_tarihi > ='$tarih'");

Curdate() gibi sonucu belli olmayan fonksiyonlar kullanıldığı zaman query cache devreye girmiyor.

EXPLAIN kullanmak

Çoğu zaman karmaşık sorgular için “explain”  kullanmak performansı artırabilir. Bunun sebebi EXPLAIN komutunun sorguları hızlandırması değil, sorgunun nasıl yapıldığını göstermesi. Bu sayede sorgunuzu gerektiği gibi optimize edebilirsiniz.

Özgün sonuçlarda LIMIT 1

Belirli durumlarda tek bir özgün sonuç arıyor olabilirsiniz. Ya da sadece WHERE koşullarına uygun kayıtlar olup olmadığını kontrol ediyor olabilirsiniz. Her iki durumda da LIMIT 1 kullanmak sorgu hızını arttırabilir.

// İstanbul'dan kayıt var mı?
// Kötüsü
$r = mysql_query("SELECT * FROM user WHERE sehir = 'İstanbul'");
if (mysql_num_rows($r) > 0) {
// ...
}

// daha iyisi
$r = mysql_query("SELECT 1 FROM user WHERE sehir = 'Istanbul' LIMIT 1");
if (mysql_num_rows($r) > 0) {
// ...
}
Bu durumda MySQL ilk sonuçla karşılaştığı zaman aramayı bırakacaktır.

ORDER by RAND() kullanmamak

Kısa ve temiz bir kod olmasına rağmen bu tarz bir sorgu çoğu zaman sorgu hızında problemlere yol açabilir. Bunun sebebi aranan her satır için RAND() fonksiyonun tekrar tekrar çağırılmasıdır. LIMIT 1 kullanılsa bile MySQL size tek bir satır vermeden önce muhtemel bütün satırlar için RAND() fonksiyonunu çağırarak işlemciyi yoracaktır.

// kötüsü
$r = mysql_query("SELECT isim FROM user ORDER BY RAND() LIMIT 1")

// iyisi
$r = mysql_query("SELECT count(*) FROM user");
$d = mysql_fetch_row($r);
$rand = mt_rand(0, $d[0] - 1);
$r = mysql_query("SELECT isim FROM user LIMIT $rand, 1");

Şimdilik bu kadar.

Nereden buldum bilemiyorum ama birinin tarayıp Internet’e koyduğu bir kaç sayfa bu bilgisayar kitabının süper bir kitap olduğu düşündürüyor.

Resimlerdeki üstü çizili terimler bu kadar iyi anlatılır. Bunun gibi hem ince esprili hem de anlaşılır kitap yazanların karşısında saygı ile eğiliyorum.

Sevgili eşim Mısra’nın dükkanı Ponente Baby açıldı. Bu süre içinde pek yazı yazamadım.

Aynı zamanda tasarımını ve kodlamasını da yaptığım sitede başlıca PHP, MySQL ve jQuery kullanıldı.

Google’ın çeviri hizmeti veren servisi Google Translate desteklediği diller arasına Türkçe’yi de ekledi. Ama çevirilerin pek doğru dürüst olduğunu söylemek pek zor. Çeviriler kelime bazında çoğu zaman düzgün olsa da bir paragraf girdiğiniz zaman sonuç biraz abuk sabuk olabiliyor.

İşte bir örnek:
A common mistake that people make when trying to design something completely foolproof is to underestimate the ingenuity of complete fools.
The major difference between a thing that might go wrong and a thing that cannot possibly go wrong is that when a thing that cannot possibly go wrong goes wrong it usually turns out to be impossible to get at or repair.

Ortak bir hata, insanların ne zaman bir şey tamamen kusursuz tasarımı çalışırken yapmak tam aptallar ve marifet hafife etmektir.
Bu ve büyük olasılıkla yanlış olmadan bir şey yanlış olabilir bir şey arasındaki en önemli fark, o büyük olasılıkla yanlış olmadan bir şey geçerli olup çoğunlukla tamir veya alırken imkansız çıkabilir yanlış.

Mehmet Bilgil tarafından yapılmış, sekiz dakikalık bir kısa belgesel. Internet’in tarihini, altında yatan teknolojileri görsel öğelerle oldukça güzel anlatan bir video. Son derece yararlı bir sekiz dakika.

History of the Internet from PICOL on Vimeo.

Proglama kitaplarımdan birinde şu alıntıya rastladım. Herhalde yazılım geliştiren kişiler (hatta bir şey yaratanlar) bu alıntıyı konu ile oldukça ilgili bulacaklardır. Burada paylaşıyorum.

“A common mistake that people make when trying to design something completely foolproof is to underestimate the ingenuity of complete fools.”
“The major difference between a thing that might go wrong and a thing that cannot possibly go wrong is that when a thing that cannot possibly go wrong goes wrong it usually turns out to be impossible to get at or repair.”
—Douglas Adams, Mostly Harmless