Wolfram Alpha, Sayısal Bilgi Motoru

Yeni bir web aracı halka açıldı. Bilemeyenler için bu aracın adı Wolfram Alpha. Bazı yerlerde bu aracın bir arama motoru olduğu ve Google’a yeni bir rakip olduğu gibi çeşitli bilgiler var ise de bunlar tamamen doğru değil.

İlk olarak Wolfram Alpha bir arama motoru değil. Yani bilinen anlamda bir arama motoru değil. Genelde arama motorları Google’ın yaptığı gibi Web’i indeksliyerek bunları bir veritabanına kaydederler ve sorgu karşılığında sorguya ve belirli bir algoritmaya göre bunları sıralarlar. Oysa Wolfram Alpha’nın yaptığı şey bu değil. Bu yüzden Google’a bir rakip değil.

Wolfram Alpha bir “Sayısal Bilgi Motoru” (Computational Knowledge Engine) adlandırılmış. Yaptığı iş ise sizi ilgilisayfalar yöneltmek yerine size doğrudan cevaplar sunmak. Örneğin Wolfram Alpha’ya Istanbul dediğiniz zaman sizi Istanbul ile ilgili sitelere yönlendirmek yerine, Istnabul hakkındaki tüm bilgileri (nüfus, hava durumu vs. ) veriyor.  Hatta iki şehir yazarak bunları karşılaştırmak mümkün. Örneğin Istanbul, Athens yazarak aradaki farkları görebilirsiniz.

Ya da matematiksel bir formül girebilir hesabın ayrıntılarını ve grafikleri görebilirsiniz. Ya da mesela “5 richest countries” (5 en zengin ülke diyerek) sonuçları görebilirsiniz.

Wolfram Alpha bu sonuçlara bir sürü halka açık veritabanını ve beslemeyi kontrol edip buradaki verileri 10000 işlemcilik veri parkında işledikten sonra sizlere veriyor. Bu kaynaklar da Wolfram Alpha ekibi tarafından kontrol ediliyor. Isterseniz size sunulan bilgiye hangi kaynaklar taranarak ulaşılmış bunuda görmek mümkün.

Denemenizi tavsiye ederim. http://www.wolframalpha.com

Browser içi Web Geliştirme Araçları

Web browserların işe yarayan bir sürü eklentileri var. Bu eklentilerden bir kısmı da web geliştirme ile ilgili. Bu browser (ya da tarayıcı) içi eklentiler sayesinde browser’ınızın içinden çıkmadan bir çok işi halledebilirsiniz.

Kendi kullandığım ve diğer popüler eklentilerin bir listesi.

Firebug

Firebug web geliştirme araçları arasında sanırım en saygın yere sahip uygulamalardan biri. HTML, CSS, DOM ve Javascript’i incelemek ve hataları ayıklamak amacı ile yaratılmış bir eklenti. Ama Firebug’ı asıl üne kavuşturan şey herhalde Javascript ile program yazanların hataları ayıklama yöntemlerini kökten değiştirmiş olması. Artık Javascrit programcıları hataları ayıklamak için alert() fonksiyonundan daha fazlasına sahip. Ayrıca DOM’a müdahele yeteneği ile web sayfasında olabilecek değişiklikleri anında görmenizi sağlıyor.

DOM’u anında değiştirme yeteneği dışında, aynı şeyi CSS ve HTML içinde yapabiliyor. Aynı zamanda ağ hareketlerini de kontrol ediyor ve HTTP bağlantıları hakkında detaylı bilgiler verebiliyor.

Bunların dışında Firebug ile çalışan bir iki eklenti ile çok daha fazlasını da yapabiliyor. Örneğin FirePHP,  PHP ile geliştirilen Ajax uygulamalarında büyük kolaylık sağlıyor. FireScope adlı başka bir eklenti ise HTML ve CSS konusunda referans materyelleri ekleyerek Firebug’ı bir adım daha öne taşıyor.

Yahoo! tarafından geliştirilmiş başka bir eklenti Yslow‘da Firebug üzerinden çalışıyor. Sayfanın front-end içeriğini analiz ederek performansı ile ilgili bilgiler ve bir de not veriyor. (A en iyi F en kötü şeklinde) Ayrıntılı analiz sonuçlarına bakarak sayfanızda tıkanmalara yol açan yerleri görüp bunları düzeltebilirsiniz.

Firebug bir Firefox eklentisi ama diğer tarayıcılarda çalışanlar bu muhteşem eklentinin bazı özelliklerinden yararlanabilirler. Firebug’ın bir ‘lite’ sürümü var. Bu IE, Safari, Opera gibi diğer tarayıcılara da belli ölçüde bir Firebug işlevselliği kazandırıyor.

Web Developer

Web Developer Mozilla tabanlı tarayıcılar (Firefox, Flock, Seamonkey gibi) için bir eklenti. Tarayıcıya bir toolbar ve menu ekliyor. Bir web sitesini incelemek ve hatalarını ayıklamak konusunda çok sayıda seçenek sunuyor.  CSS ve stiller, sayfada bulunan seçiciler hakkında geniş bilgi veriyor.

Bunların dışında CSS’i, Javascript’i resimleri etkisiz hale getirmekten tutun da sintaks kontrolörlerine kadar bir sürü yararlı özelliği de bünyesinde barındırıyor. Formlarla çalışmayı kolaylaştıran bir başka seçeneğe daha sahip. Doğrusu Web Developer’ın o kadar yararlı özellikleri var ki hepsini saymak zor. Firebug kadar popüler başka bir eklenti.

Venkman

Venkman Mozilla’nın kendi Javascript debugger’ının kod adı. Aynı zamanda bir Firefox eklentisi olarak da mevcut. Dolayısı ile karmaşık Javascript programlarında hata ayıklamak için oldukça faydalı bir eklenti.

ColorZilla

ColorZilla basit bir eklenti. Tarayıcının sol alt köşesine bir ikon ekliyor. Bu ikona basınca gezmekte olduğunuz web sitesinde hangi renkler kullanııldığını görüp onların renk kodlarını alabiliyorsunuz. Oldukça basit ama bir o kadar da kullanışlı bir eklenti. Renklerle çalışmayı son derece kolaylaştırıyor.

MeasureIt

ColorZilla renklerle çalışmayı ne kadar kolaylaştırıyorsa MeasureIt de web sayfasında ki uzunluklara çalışmayı o kadar kolaylaştırıyor. Bir web sayfasında istediğiniz yerden istediğiniz yere kadar bir cetvel çekerek oradaki uzunlukların kaç piksel olduğunu size hemen söylüyor. Basit ama son derece faydalı.

FireShot

FireShot bir browser içi görüntü yakalama programı. Browser’ın içinde bulunan görüntüyü yakalayıp, üzerinde değişiklikler yapabilir, yazılar yazabilir, şekiller çizebilir ve onları kaydedebilirsiniz. Firefox ve IE içinde mevcut.

FireFTP

Bir FTP programının bir web geliştiricisi için gerekliliği ortada. Ama dosya transferi işlerinizi tarayıcınızın içinden çıkmadan halletmek istiyorsanız FireFTP tam size göre. Sistem bağımsız olması dışında, FireFTP tam teşekküllü bir FTP yazılımından hiç bir eksiği yok.

HTML Validator

HTML Validator görüntülenen sayfanın HTML kodundaki hatalar olup olmadığını gösteren basit bir yazılım. Tidy ve OpenSP algoritmalarına göre sayfayı kontrol ediyorlar. İki algoritmada Firefox’un içinde bulunduğundan kodunuz başka bir sunucuya gitmiyor.

TamperData

TamperData sunucudan gelen HTTP başlıklarını incelemenize ve aynı zamanda sunucuya gönderilen POST isteklerini değiştirerek müdahale etmenizi sağlayan bir eklenti.

Kısa Kısa…

HackBar: HackBar web sitenizin güvenliğini kontrol etmenizi sağlayan başka bir Firefox eklentisi.

Modify Headers: Sunucuya gönderilen istek başlıklarına (request headers) müdahele etmeniz gerekirse.

HttpFox: Sunucu ve istemci arasından bütün istek ve cevapları izleyen başka bir eklenti.

Siz ne kullanıyorsunuz?

Burada yazdıklarım dışından web geliştiriciler için binlerce farklı tarayıcı eklentisi var. Sizin favori eklentiniz hangisi? Ben Firefox kullandığım için buradaki eklentilerin büyük çoğunluğu Firefox eklentileri. Eğer başka bir browser kullanarak geliştirme yapıyorsanız tarayıcınız içinde kullandığınız favori eklentileri bizimle paylaşın. :)

iPod için MP3′leri audiobook (sesli kitap) biçimine çevirmek

Eğer audiobook (sesli kitap) seviyorsanız, iPod (veya iPhone) da bunları dinlemeyi seviyorsanız bu program işinize yarayabilir. Genelde Audiobook’lar bir sürü MP3 dosyasından oluşmaktadır. Ama çoğu zaman dosya isimleri ve/veya MP3 tag’leri yüzünden bu audiobookları iPod’da dinlemek bela olabiliyor. Birden kendinizi takip etmeyen bir bölümde bulabilirsiniz.

Bu yüzden MP3′lerden oluşan audiobooklarınızı Apple’ın iPod’larda kullanılan audiobook formatına çevirmek hayatınızı daha kolay bir hale getirebilir.

Program Windows için ve bedava.

Bu adresten indirebilirsiniz.

Emoticon’lar en sonunda Gmail’de

Öyle görünüyor ki Google’ın Gmail ekibi şu sıralar çok çalışıyor. Geçenlerde ekledikleri ayıklık testinden sonra şimdi de Gmail’de kullanabileceğiniz emoticon’lar mevcut.

Biri sürü yeni emoticonlar eklenmiş. Duygularınızı yazıya dökmek yerine simgelerle anlatmayı tercih ederseniz artık Gmail ile de bunu yapabilirsiniz.

Hem hareketli, hem de hareketsiz bir sürü emoticon var. Bunlara araç çubuğunda link ikonun hemen yanından erişebilirsiniz.

Web metin düzenleyicileri – WYSIWYG

Bugünlerde Web’in etkilişemli tarafı her zamankinden önde. Dolayısı ile web geliştiricileri olarak daha fazla etkileşim içinde bulunan projelerle çalışmak zorundayız. Etkileşimin en basit yöntemlerinden biri de kullanıcıların bir metin girmesini sağlayan formlar.

Eskiden bu iş kullanılan düzmetin kutucuklarının yerini zengin-metin kabul edebilen gelişmiş Javascript metin editörleri aldı. WYSIWYG (What You See Is What You Get) adı verilen bu metin düzenleyecilerden en çok kullanılan bir kaç tanesi aşağıda.

TinyMCE:

TinyMCE, MoxieCode tarafından geliştirilen metin editörü. En çok tercih edilen metin editörlerinin başında geliyor. Kullanımı oldukça kolay. Sadece bir iki satır kod ile pojeye ekleyebilirsiniz. Oldukça iyi dökümantasyona sahip. Editör hızlı yükleniyor sayılabilir. Tüm modern tarayıcılarla uyumlu. Ayrıca PHP/.NET/JSP/Coldfusion gibi dillerde GZip kullanarak program sıkıştırılıyor ve çok daha hızlı yüklenmesi mümkün oluyor. Bunun haricinde tema ve eklenti desteği ile oldukça özelleştirilebilir. Buna ek olarak dil paketleri ile başka dillerle uyumlu hale geliyor. BEn yaygın editörlerden biri ve bir sürü büyük proje dahilinde de kullanılıyor. Resim ve diğer dosyları yüklemek ve yönetmek için birer eklentiye sahip. Fakat bu iki eklenti de paralı. Gerçi eklenti kütüphanesinde ve Internet’te bedava bir eklenti bulmanız da mümkün. LGPL lisansı ile dağıtılıyor. Buradan ulaşabilirsiniz.

FckEditor

Frederico Caldeira Knabben bir arkadaş tarafından başlatılmış olan diğer proje. Bu da oldukça yaygın olarak kullanılan bir metin düzenleyici.  fckEditor’de tüm modern tarayıcılar ile uyumlu. TinyMCE’de bulunan bütün özelliklere de sahip. Ekstra olarak resim ve dosya yükleme eklentisi bedava olarak geliyor. Bütün popüler web programlama dilleri için bağlayıcılar ile geliyor. Dolayısı ile hangi dili kullanıyorsanız fckEditor’ü projenize dahil etmeniz oldukça kolay. Üstelik bu bağlayıclar resim ve dosya yöneticilerinin de kurulumunu çok kolay hale getiriyor. Fakat editör tinyMCE’ye göre biraz daha yavaş yükleniyor. Ama gene de tam teşekküllü sağlam bir metin editörü. Internet’te fckEditor’ün bazı HTML standartları dışından kodlama yaptığına dair veriler varsa da yeni sürümlerinde böyle bir mesele göze çarpmıyor. Bedava gelen resim/dosya yöneticisi önemli bir özellik. Ticari kullanımlar için ücretli diğerleri içinse açık kaynak lisansı ile dağıtılıyor. Buradan ulaşabilirsiniz.

openWYSIWYG

Diğer bir Javascript metin editörü. Açık kaynak olarak dağıtılıyor. Javascript olduğu için herhangi bir <textarea> alanını bir metin editörüne çeviriyor. Bir programlama diline bağlılığı olmadığı için her dil ile kullanabilir. Kurulumu ve kullanımı oldukça basit. Bütün modern tarayıcılarla uyumlu. Diğer iki tarayıcıda bulunan ileri özelliklerin tümüne sahip olmasada hızlı ve bir çok durumda yeterli bir metin editörü. Dolayısı ike çok fazla işleve gerek duymuyorsanız işinizi basit ve sağlam bir şekilde halletmenize yaracak bir yazılım.

Buradan ulaşabilirsiniz.

FreeRTE

Yukarıdakine çok benzeyen ama daha gelişmekte olan başka bir editör. Buradan ulaşabilirsiniz.

WMD

WMD Editor'ün demo görüntüsü

WMD (Wysiwym Markdown editor) diğer editörlerden biraz farklı. .  Bir satır kod ile herhangi bir <textarea> elemanını bir metin editörü haline getiriyorusunuz. İsterseniz başka bir satır ile de canlı izleme alanı eklyebiliyorsunuz. Bütün modern tarayıcılar ile uyumlu ve bedava. Blog yorumları, forumlar, ve basit içerik yönetimi için hızlı ve ideal bir seçim.

WMD’nin farkı şu: WYISIWYG değil WYSIWYM (What You See Is What You Mean). Bu kısaca şu demek oluyor. WMD temiz semantik HTML üretiyor. Renk, font vs. gibi sunum öğelerini ise CSS’e bırakıyor. Ama canlı önizlemesi sayesinde yazılanların nasıl görüneceğine de yazarken tanık oluyorsunuz.

WMD oldukça kullanışlı bir editör. En büyük faydası kullanıcının girdiği girdinin sitenizle uyumlu olması. Buradan deneyebilirsiniz.

Bunların dışında aslında bir sürü benzer yazılım bulmak mümkün ama ben burada en kullanışlı, en stardartlar ile uyumlu ve en kaliteli olanları listelemeye çalıştım. Eğer unuttuğum bir tane var ise lütfen hatırlatın.

Bilgisayarınızdaki dosyalara uzaktan ücretsiz erişim

foldershare Her ne kadar internet üzerinde dosyalarınızı barındırabileceğiniz servisler artmış olsa da bilgisayarlarımızdaki tüm dosyaları buralara göndermek mümkün değil. Özellikle hem evde hem işte ayrı bilgisayarlar kullanıyorsanız mutlaka diğer bilgisayardaki dosyalardan bazılarına ihitiyaç duyarsınız. Böyle bir durumunuz olmasa da arkadaşınıza gittiğinizde ona bilgisayarınızdan birşey göstermek isteyebilirsiniz.

Bunu yapmak için çeşitli yöntemler var; Aklıma gelenlerden bazıları severek kullandığım windows ile standart gelen uzaktan erişim, ftp server (örn. FileZilla Server – open source, açık kaynak), ücretli bazı yazılımlar (örn. GoToMyPc) ve bunlar gibi birçok çözüm. Fakat aşağıda anlatıcağım bazı özelliklerden dolayı Microsoft’un Foldershare yazılımını incelemeye değer gördüm.

FolderShare Microsoft’un Live hizmetleri içerisinde sunduğu çözümlerden biri. İsminden de anlaşılacağı gibi uzaktan masaüztünüze erişmek değil dosyalarınıza ulaşmak için kullanılan bir yazılım. Anladığım kadarı ile daha önceden başka bir firma tarafından geliştirilmiş ve Microsoft tarafından satın alınıp Live hizmetlerine eklenmiş. Şu anda halen beta sürümü de olsa ben hem vista hem de xp işletim sistemlerinde test ettim. Problemsiz çalışıyor.

Dosyalarınızı paylaştırmak istediğiniz bilgisayara bir program yüklemeniz gerekiyor. Buradan indirebilirsiniz. Bu sayfada dikkatinizi çekecektir, yazılım hem Windows hem de Mac OS uyumlu ve sadece 1MB civarında bir dosya boyutu var. Yüklediğiniz zaman başlat menünüzün Microsoft Live klasörünün altına Live Messenger ve Live Photo Gallery gibi yazılımların yanına giriyor. Yüklemesi de çok kolay, yanlızca sizden bir foldershare hesabınız olup olmadığını soruyor. İlk seferinde yükleme sırasında bu hesabı yaratabilirsiniz. Diğer bilgisayarlara yüklerken bu e-posta adresini ve şifrenizi yazmanız yeterli olucaktır.

Yükleme tamamlandıktan sonra yazılım arkaplanda çalışmaya başlıyor. Hafızada da sadece 3MB civarında bir yer kaplıyor. Live messengerın 10MB kapladığınız düşünürsek oldukça az denebilir. Bu noktadan itibaren artık dosyalarınıza internet üzerinden ulaşabilirsiniz. Denemek için FolderShare.com sayfasına gitmeniz yeterli. Yükleme sırasında kullandığınız e-posta adresini ve şifresini girdiğinizde bilgisayarınızı görüceksiniz. Artık içine girip tüm dosyalarınızı gezip istediklerinizi indirebilirsiniz.

screenshot

En önemli avantajlarından biri de firewall arkasında çalışması. Genel olarak tüm uzaktan erişim yazılımlarında router ayarlarına girip bazı değişiklikler yapmanız gerekmektedir. Bunu evinizde belki yapabilirsiniz ama her zaman router veya firewall’a erişiminiz olmayabilir. Veya nasıl yapıldığını bilmiyor olabilirsiniz. Bu FolderShare ile bunları yapmanıza gerek yok. Ayrıca evdeki ADSL bağlantılarımızın çoğu kapatılıp açıldığında yeni bir IP adresi almaktadır. Bazı direk bağlantı yazılımlarında bu IP adresini bilmeniz gerekmektedir. Bunu yapan yazılımlar tabiki var ama yine bazı kişiler için karmaşık gelebilir ve sonuçta ek yazılım yüklemek kimse istemez. FolderShare ile bu IP değişikliğinin farkına bile varmazsınız.

Tabi bazı gözüme çarpan dezavantajlar da var. Bunlardan en önemlisi bilgisayarınızdaki dosyalara ulaştınız ve indirmek istediğiniz dosyalar var. Bunların hepsini tek tek indirmeniz gerekiyor. Bence bir sepet sistemi olsa ve sepetteki dosyaları sıkıştırıp indirme olanağı sağlasalar çok hoş olur. Ayrıca bir live hizmeti olduğu halde Live single sign-on kullanılmıyor. Yine Live hizmetlerinden olan SkyDrive ile de bir entegrasyon olması gerekirdi diye düşünüyorum. Umarım bu özellikleri ileride görebiliriz.

Fireworks için 48 adet web 2.0 stilli

Akhtar Sheikha (2 expert design) adında biri daha önce Photoshop için yayınlanan web 2.0 layerlarının Fireworks’e uyarlamış. Fireworks için etrafta artık çok fazla bedava kaynak bulunmaması bu stilleri Fireworks kullanıcıları için daha önemli hale getirebilir. Buradan veya buradan indirebilirsiniz. Bu stiller Fireworks 8 ve CS3 ile uyumlular.

48 Fireworks styles

Windows klasörlerinizi renklendirin

FoldermarkerEğer ortalama bir Windows kullanıcı iseniz büyük ihtimal ile Windows klasörleniz ile başınız derttedir. Nerede ne var? Hangi klasör ne işe yarıyor? Ne kadar programlı olsanız da bu gibi durumlar zaman zaman problemli olabilir.

Bu tarz bir organizasyon problemi ile karşı karşıya olduğunuz hissine kapılıyor iseniz Folder Marker adında bir program hayatınıza renk getirebilir. Folder Marker, Windows Explorer’da görünen klasörlerinizi renklendirmenizi sağlıyor. Bu sayede isteğiniz klasörleri belli renklere ayırarak en azından neyin nerede olduğunu daha iyi anlayabilirsiniz. Öte yandan sadece renkli klasör seviyor da olabilirsiniz. Programın üç sürümü mevcut bunlardan bir tanesi bedava. Dolayısı ile indirip kurabilir ve denemeye bailayabilirsiniz.

Windows Explorer’a süper güçler kazandırın

DmexbarWindows işletim sistemleri kendi dosya yöneticileri olan Windows Explorer’ı kullanırlar. Aslında iş görmesine rağmen Windows Explorer pek de fazla özelliği olan yetenekli bir dosya yöneticisi değil. hatta bir sürü kişi aradıkları fazladan özellikleri bulamadıkları için alternatif dosya yöneticileri kullanıyorlar.

Fakat DMEXbar adındaki bedava bir program sayesinde Windows Explorer’dan vazgeçmeden yetenekli ve kullanıilı bir dosya yöneticisine sahip olabilirsiniz. DMEXbar aslında bir Explorer eklentisi, kurulduğu zaman Explorer pencerelerine yapışıyor ve Windows Explorer da olmayan tonlarca özelliği kullanmanızı sağlıyor.

Bu özellikler arasında bir bölünmüş ekran, dosyaları ayırıp birleştirmek, dosyalardan listeler yaratmak gibi bir sürü kullanışlı özellik var.

Eğer Windows Explorer’ın sınırlamalarından rahatsızsanız ve daha iyi bir dosya yöneticisine ihtiyaç duyuyorsanız. Bu bedava program işinizi görebilir.

Programları sonuna kadar kaldırmak

Revo UninstallerÖzellikle yeni programları denemek gibi bir merakınız varsa, bu programları kurmak (install) ve kaldırmak (uninstall) zaman zaman problem olabilir. Özellikle bir sürü program kaldırıldıkları zaman bile geride bir sürü şeyler bırakabilirler. Örneğin kayıt defterinde (registry) silinmemiş girdiler, sabit diskte silinmeyen dosyalar vs. Bu tarz geride kalan çöpler zamanla bilgisayarınızın yavaşlamasına sebep olur.

Bu tarz yavaşlamaların önüne geçmek için Revo Uninstaller adındaki bir programı kullanabilirsiniz. Program çalıştığı zaman ilk önce kaldırmak istediğiniz programın kendi kaldır programını çalıştırıyor. Fakat bu sırada programı analiz ederek geriye bir şeyler kalıp kalmadığını inceliyor. Daha sonra da bu bulduklarını kaldırıyor.

Bu bedava programı buradan indirebilirsiniz. Revo Uninstaller aynı zamanda çöp dosyalar, tarayıcının tampon dosyaları vs. gibi temizlik işlerini de yapıyor ama CCleaner bu konuda daha iyi bir iş çıkartabilir.