SuAygırı.Com

Aslında insanlar açık kaynaklı özgür yazılımın değerini pek anlamıyorlar. O kadar kaliteli özgür yazılımlar var ki genel olarak bunların yerine ticari yazılım kullanmak hiç te akıllıca değil.

İşin ilginç yanı bu özgür yazılımların bir sürü insan tarafından bir karşılık (en azından mali) beklemeden yazılması. Düşünüyorum da bu kadar farklı ülkeden, bu kadar farklı insanın hiç bir zaman bir konu üzerinde bu kadar işbirliği ve paylaşım içinde bulunduklarını sanmıyorum.

Bence özgür yazılım insanlığın bir tür olarak ortaya koyduğu en karlı ve faydalı işlerin başında geliyor. Ama bu ayrı bir konu.

Ohloh diye bir site var. Bu site açık kaynaklı yazılımları takip eden bir portal olarak düşünülebilir. Bu siteyi gezerken gözüme bir şey çarptı. Genelde her özgür projenin yanında ilginç bir istatistik ve tahmin bulunuyor.

Bu istatistik bir projenin kaç satır koddan oluştuğunu ne kadar sayıda aktif geliştiricisi olduğu, hangi dilde yazıldığı gibi bir sürü bilgi veriyor.

Ama bana asıl ilginç gelen kısmı bahsettiğim tahmin. Bu tahmin projenin sıfırdan yaratılması durumunda maliyetinin ne olacağını gösteriyor. Bu tahmim COCOMO denilen bir modele dayanıyor. Tahminler sonucunda ortaya ilginç rakamlar çıkmış. Üstelik bu tahminler geliştiricilerin senelik 55.000 dolar maaş aldığını varsayıyor.

İşte sizlere en popüler açık kaynaklı özgür projelerin maliyet tahminleri:

• Mozilla Firefox:  $830.000
• Apache HTTP Server: $2.983.791
• Linux Kernel (Sadece çekirdek): $177.004.094
• PHP: $25.023.881
• Open Office: $138.706.367
• GIMP $19.527.651
• VLC Media Player: $7.163.299
• GNOME: $285.322.119
• KDE: $66.999.594
• MediaWiki (Wikipedia’nın arkasındaki yazılım): $16.792.050
• Wordpress: $1.108.448
• Blender: $31.507. 688
• Debian GNU/Li nux: $334.229.025
• Pardus: $19.195.422

Unutmamak lazım ki bu programlar sadece seçilmiş bir kaç tanesi. Yani buzdağının görünen kısmı. Bence oldukça etkileyeci bir durum.

İlgili olabilecek bağlantılar:

Free Software Foundation

Firefox (ve güncel diğer tüm Internet tarayıcıları) girilen verileri saklamak gibi bir kolaylık getirirler. Örneğin bir form doldurduğunuzda tarayıcınız bu form alanlarına girilen bilgileri saklar ve siz tekrar bu forma geldiğinizde ve alana bir veri girmeğe çalıştığınızda size bu kelimeleri hatırlatır.

Genelde bu uygulamanın adı “autocomplete”. Bu özellik sadece formlar içinde geçerli değil. Aynı zamanda adres çubuğu da dahil olmak üzere bu autocomplete özelliği başka yerlerde de karşınıza çıkabilir. Tabii bu her zaman için istenen bir durum olmayabilir.

Bu verileri silmek için seçeneklerden kaydedilmiş bütün verileri sil benzeri bir komut verebilirsiniz ama bu kullanışlılığı önemli ölçüde etkileyebilir.

Bunun yerine Firefox’ta istediğiniz verileri silmek için bir yöntem var. Autocomplete alanında (form veya adres çubuğu) silmek istediğiniz öğenin üzerine gelip “Shift”+”Del” tuşlarına basarsınız sadece o girdiyi silebilirsiniz.

İnsan öğrendikçe Firefox’u daha çok seviyor.

Not: Bu ipucu Internet Explorer, Opera, Safari gibi diğer web tarayıcıları içinde geçerli olabilir, ama ben denemedim dolayısı ile bilemiyorum. Deneyen varsa bizimle paylaşabilir.

ISO, Microsoft’un döküman formatı olan OOXML‘i standart olarak kabul etti. ISO’nun bu hafta içinde resmi açıklamayı yapması bekleniyor. Her ne kadar OOXML bir ISO standartı olarak kabul edilse de bu konudaki tartışmalar henüz bitecek gibi durmuyor. Bunun en büyük sebeplerinden biri OOXML’in son derece problemli bir format olması ve Microsoft’un bunu biraz zorla kabul ettirmiş olması geliyor.

Hikaye az çok ODF’nin bir standart haline gelmesine cevap olarak Microsoft’un OOXML (Office Open XML) adını verdiği bir döküman formatını standart haline getirmek istemesi ile başlıyor. ISO tarafından zaten kabul edilmiş bir döküman formatının üzerine ikinci bir döküman standartı gelmesi karışıklığa yol açacak gibi görünüyor.

Özellikle açık kaynak cephesi OOXML’e karşı bunun arkasında, OOXML’in Microsoft’un  gücü ile neredeyse zorla kabul ettirilmiş olması da işleripek kolaylaştırmıyor. Microsoft’un bu formatın standart olması için elinden geleni yaptığı, karar aşamasındaki insanların Microsoft ile yakın ilişkileri olduğu sır değil. Örneğin, yerel Norveç Standartları Komitesi’nin itirazına rağmen Norveç’in ISO temsilcisi OOXML lehine oy verdi.

Ayrıca OOXML teknik olarak da bir sürü hatalar ve eksiklikler ile dolu. Bunlara ek olarak bir sürü karmaşıklık ve tanımsızlıklara da sahip. Tabii bu standartın açıklamasının da 6000 sayfa olması işleri pek kolay hale getirmiyor. Düşününce bu kadar uzun bir döküman standartının hata ve karmaşalarla dolu olması kaçınılmaz gibi. Ayrıca bu kadar uzun bir dökümanın takip edilerek standartın uygulanması da oldukça zor bir durum.

Buna ek olarak her ne kadar döküman standartı açık olsada bu standartı uygulamaya çalışırken bunun için Microsoft’un diğer telif hakları ile bir çatışma olması çok mümkün. Yani Microsoft’un patentlerini ihlal etmeden bir uygulama yazabilmenin garantisi yok. Dahası her ne kadar Microsoft, bu döküman standartı ile ilgili dava açmayı düşünmemiş olduğunu belirtmesine rağmen bunu yasal bir dayanağı ve garantisi de yok.

Durum sadece bundan ibaret değil tabii ki. OOXML standartına uyarak program yazmak demek başka ISO standartlarına karşı gelmek anlamına gelebilir. Gregoryen takvim 500 seneden fazladır bir standart olarak kabul ediliyor. Tüm Dünya Gregoryen takvime göre 1900 yılının Ocak 1′inin bir Pazartesi günü olduğu konusunda hemfikir. OOXML hariç. OOXML bunu hiçe sayıyor ve Pazar gününden başlıyor. Bunun sebebi 2000 yılından beri Excel sürümlerinde düzeltilmemiş bir bug. OOXML’de Excel ile uyumlu olmak için bu yanşıl tarihi kullanıyor. Bu arada 1900 yılından bahsetmişken, 1900 yılı artık bir yıl değildir. Ama eğer OOXML’e soracak olursanız 1900 artık bir yıl.

Matematik formülleri için bir standard zaten mevcut. Adı MathML ve w3C tarafından yayınlandı. OOXML ise bunu hiçe sayarak Microsoft’a özgü bir dil kullanıyor.
Vektör grafikler için var olan bir format zaten var. Adı Scalable Vector Graphics (SVG). SVG, Adobe’nin PGML ve Microsoft’un VML gibi satıcılara özgü formatlarının yerine özgür bir format olması amacı ile geliştirilmişti. OOXML bunu hiçe sayarak VML kullanıyor.

UTF-8 ile yazılabilen Internet adresileri için bir standart var. Bu sayede URL’ler herhangi bir dilde yazılabiliyor. OOXML sadece latin alfebesi ile yazılan URL’leri kabul ediyor.
ODF dahil, diğer standartlar herhangi bir haftasonunu destekliyor. Bunun sebebi bir çok ülkede haftasonunun Cumartesi değil Pazar başlaması. OOXML sadece Hristiyan takvimindeki hafta sonlarının kullanılmasına izin veriyor.

Dahası:

• OOXML çalıştığı ispatlanmış bir sürümü yok. Office 2007 standartlarda belirtilenlerden  farklı bir sürüm kullanıyor.
• Önerideki örneklerden en az %10′u XML standartlarına uymuyor ve geçerli XML olarak doğrulanamıyor.
• Bu standart diğer ISO standartları ile çelişmekte, örneğin : ISO 8601 (Tarih Zaman Gösterimi), ISO 639 (İsim ve Dil Gösterim Kodları) or ISO/IEC 10118-3 (cryptographic hash)
• Bu standartın sadece Microsoft tarafından hazırlanmış olması da ayrı bir problem.

Tüm bunlar sadece bir kaç örnek. Aslında çok daha fazlası var.No OOXML adlı sitede standartın kötü yanları ile daha fazla ayrıntı bulabilirsiniz.

Ayrıca bugüne kadar OOXML ile ilgili bulunan tüm yanlış ve hataların bulunduğu bir wiki de mevcut.

Özgür yazılım platformu konuya dikkat çekmekte oldukça haklılar. Sonuçta Microsoft gücünü ve ürünlerinin yaygınlığını kullanarak bir sürü eksiği olan bir formatı standart olarak kabul ettirmeyi başardı. Her ne kadar Microsoft Office için bir alternatif olarak Open Office adlı yazılım bulunsa da maalesef Open Office henüz Microsoft’un  ofisi ile karşılaştırılabilecek ayarda değil. Dolayısı ile eğer açık yazılım tarafı elini çabuk tutmaz ve Microsoft Office’in karşısına ciddi bir alternatif çıkaramaz ise Windows’da olduğu gibi OOXML’de herkesin şikayet ettiği ama kullandığı bir standart olacak.

Geçenlerde bir proje için Türkçe şehirlerin listesine ihtiyacım oldu. Her ne kadar bir çok yerde benzer veriler bulunsa da hiç biri hemen alınıp kullanılarak bir betik tarafından kullanılacak şekilde değildi.

En sonunda iş başa düştü. Şehir listesini daya kullanılabilir bir hale soktum. Eğer bir gün bir şehir listesine ihtiyacınız olursa işinize yarayabilir.

Türkçe Şehir Kodları (metin dosyası utf-8)

Türkçe Şehir Kodları SQL (SQL - utf8)

Metin dosyasını için örnek PHP betiği:

Bu dosya basit bir şekilde metin dosyasını okuyarak bir “select box” oluşturuyor.


<?php
$dosya = file('sehir_kodlari.txt');
echo "<select name='sehir'>";
foreach($dosya as $satir){
 list($sehir, $plaka) = explode(' ', $satir);
 echo "<option value='$plaka'>$sehir</option>";
}
echo "</select>";
?>

Bugün Döküman Özgürlüğü Günü. Yazılım Özgürlüğü Gününü tamamlaması amacıyla, ilki 2008 yılında olmak üzere bundan sonra her sene Mart ayının son Çarşamba’sı ODF tarafından Döküman Özgürlüğü Günü  ilan edilmiş. Günün amacı özgür döküman standartları konularında bilgilendirmede bulunmak ve bu konularla ilgili etkinlikler düzenlemek.

60 ülkeden 200′ün üzerinde takım bugünü özgür döküman konularında bilgi vermek, konuşmalar yapmak, özgür dökümanın önemini göstermek için kullanıyor. Bu hareketin arkasında özellikle Microsoft’un kendi OOXML formatını bir standart hale getirmeye çalışması da var tabii.

Kısaca özgür döküman size kaydettiğiniz bir dökümana istediğiniz zaman erişme hakkınız olabilmesi için serbest ve özgür bir standart sağlıyor olmalı. Bu günün arkasında yatan anafikir bu. Kimileriniz, WWW’in ilk zamanlarında resim formatlarında yaşananları hatırlarlar. Her türlü döküman ile bu problemleri yaşamak için bu konuya dikkat edilmesi lazım. Tabii bu olay her ne kadar kendi başına önemli olsa da asıl daha önemlisi Yazılım Özgürlüğü.

Doküman Özgürlüğü Günü web sitesinde Türkiye’de bu konuyla ilgili takımın web sitesi www.ozgurlukicin.com olarak gözüküyor. Ne yazık ki ben sitede veya etrafta bu konu ile ilgili Türkçe bir kaynak göremedim. Ya da herhangi bir yerde bu konunun bahsinin geçtiğini duymadım. Bugün geçti ama bu yıl 20 Eylül Yazılım Özgürlüğü Günü en azından buna hazırlanacak zaman var.

Üstelik bu günlerin sponsorları da büyük firma ve kuruluşlar. Bunların arasında FSF, Google, Canonical gibi firmalar da var. Umarım Türkiye özgür yazılım ve özgür döküman konusunu da treni kaçan konular arasına eklemez.

Mozilla Firefox bir sürü güvenlik sorununa çözüm getiren 2.0.0.13 sürümünü yayınladı. Firefox 3′ün çıkmasına daha zaman varken, Firefox 2 kullananların bu sürüme yükseltmesinde fayda var. Bu güncelleme, hassas veriye ulaşma, güvenlik sınırlamalarını aşma ve çapraz site betiklemesi (cross site scripting) gibi bir sürü güvenlik sorunu için düzeltmeler içeriyor.

Bu arada bedava medya oynatıcıların en yaygın olanları arasında bulunan VLC Media Player, bir tamsayı taşması hatası yüzünden saldırganların bilgisayarınızda kodlar çalıştırmasına izin veriyor. Özel olarak düzenlenmiş bir MP4 dosyası bu duruma yol açıyor. Buna özüm olarak bir güvenlik yaması mevcut. Eğer VLC Player’ı kullanıyorsunuz bu yamayı yüklemenizde fayda olabilir. VLC’nin sitesi: http://www.videolan.org/

Firefox’un neden üstün bir web tarayıcısı olduğunu gösteren bir sürü sebep yetmezmiş gibi, buyrın bir tane daha.

Eğer bir web sayfasında bir flash dosyasını gördüyseniz ve offline çevrimdışı iken de bu uygulamaya ihtiyaç duyuyorsanız, bu flash  dosyasını kaydetmek isteyebilirsiniz. Son zamanlarda SWF dosyalarını kaydeden bir sürü programcık var etrafta. Peki ama bunlara gerek var mı? Cevap hayır. Eğer Firefox kullanıyorsanız sayfalara gömülü SWF dosyalarını hiç bir ek programa gerek kalmadan indirip bilgisayarınıza kaydedebilirsiniz.

İşte bir kaç adım ile dosya bilgisayarınızda:

1. İndirmek istediğiniz SWF dosyasının olduğu sayfaya gidin.
2. Sayfada iken boş bir alana sağ tıklayarak menüyü çıkartın ve burada sayfa bilgi (Page Info) kısımlı seçeneğe tıklayın.
3. Karşınıza sayfa ile bilgi veren bir pencere çıkacak. Buradaki sekmelerden “Media” sekmesini seçin. Bu sekmenin altında sayfada bulunan çeşitli medya dosyaları  görüntüleniyor.
4. Görüntülenen dosyalardan indirmek istediğiniz SWF dosyasını  seçin ve hemen altta bulunan Farklı Kaydet (Save As..) düğmesi ile kaydedin.

Hepsi bu kadar.

Tabii, kaydettiğiniz SWF dosyasını görüntülemek için sisteminizde SWF dosyalarını oynatabilen bir programın da yüklü olması lazım.

Internet’te çoğu zaman her konuda son derece güzel içerikler mevcut. Ama problem bunları bulmak. Dolayısı ile Internet’tebir şey aradığımız zaman hemen arama motorlarına dönüyoruz. Peki ama bu arama motorları nasıl çaılışıyorlar. Bende bunu merak ettim. Daha sonra öğrendiklerimi paylaşmak iyi br fikir olabilir diyerek bir yazı halinde buraya yazdım.

İlk önce belirtmek lazım ki başlıca iki tür arama motoru var. Bunlardan ilk grup insanlar tarafından oluşturulanlar. Bunların başında DMOZ geliyor (Wikia’da başka bir örnek). Belki de bunlara bir arama motoru demektense birer dizin demek daha doğru olabilir.

Diğer kısım ise bizi asıl ilgilendiren arama motorlarının olduğu kısım. Yani başını Google’ın çektiği otomatik arama motorları. Dolayısı ile bu yazıda bundan sonra arama motoru kelimeleri kullanıldığı zaman bunlardan bahsediyor olacağım.

Devamı için tıklayın

Bir Buluşma odası bir sürü servis sağlayıcının ağlarını, diğer ağlara fiziksel olarak bağladıkları oadalar verilen isimdir. Her ne kadar Internet’i biribirine bir çok farklı yerden bağlanabilen bilgisayarlar olarak düşünmek kolay olsa da, bu servis sağlayıcılar da fiziksel olarak bir yerden Internet’e bağlanmak zorundalar.

Wired Magazine’in web sitesinde bu Meet Me Room’ların en kalabalık olanlarından biri ile ilgili bir haber var. Los Angeles’da bulunan One Willshire adlı bina 260′dan fazla servis sağlayıcıya ev sahipliği yapıyor.

Bana oldukça ilginç  geldi. Sizin de ilginizi çekebilir. Diğer fotoğraflar için bu bağlantıyı takip edebilirsini.

Akhtar Sheikha (2 expert design) adında biri daha önce Photoshop için yayınlanan web 2.0 layerlarının Fireworks’e uyarlamış. Fireworks için etrafta artık çok fazla bedava kaynak bulunmaması bu stilleri Fireworks kullanıcıları için daha önemli hale getirebilir. Buradan veya buradan indirebilirsiniz. Bu stiller Fireworks 8 ve CS3 ile uyumlular.