SuAygırı.Com

Bir iki gün önce Microsoft ve Nokia en popüler Javascript kütüphanelerinden biri olan jQuery’i resmi geliştirme platfornlarına adapte edeceklerini duyurdular.

Microsoft şu an için Javascript çözümü olarak ASP.NET Ajax Framework sunuyor. Amaçları jQuery ile bunu genişletmek. Bu sayede jQuery’de artık Visual Studio ile beraber dağıtalacak.

Buna ek olarak Microsoft .NET uygulamalarında kolayca kullanılabilecek jQuery widget ve kontrolleri geliştiriceğini de belirtmiş.

Nokia ise jQuery’i Web Run-Time adı verilen platformunda uygulama geliştirmek için kullanmayı planlıyor. Web Run-Time, Web Kit tabanlı bir tarayıcı motoru. Bu sayede kolay ve hızlı uygulamalar geliştirmeye olanak sağlıyor. Bu sayede jQuery Web Run-Time kullanan bütün Nokia telefonlarla beraber dağıtılacak.

Başlangıç olarak Nokia bazı uygulamalarını (Maps) gibi Web Run-Time’a taşımayı planlıyor. Bunları da jQuery kullanarak geliştirecekmiş. Aynı zaman da jQuery Nokia’nın wigdet sistemininde temeli olacağı için geliştiriciler jQuery kullanacaklar.

Gene açıkldıklarına göre hem Microsoft hem de Nokia jQuery’inin kodunda veya lisansında bir değişiklik yapmayacaklarını belirtmişler. (en azından şimdilik). jQuery blogundaki yazıya göre iki şirkette Query’nin en popüler Javascript kütüphanesi olduğunun bilincindeler ve projenin gelişmesi için çaba sarfedecekler.

Microsoft ve Nokia’nın geliştiricilerileri de jQuery gelişmesine diğer kişiler gibi katkıda bulunacaklar. Yani önerilerde ve test çalışmlarında bulunarak. Gene jQuery blogunda belirtildiğine göre bu öneriler değerlerine göre kayda alınacaklar ve önerileri jQuery takımı tarafından değerli bulunursa projeye dahil edilecek.

jQuery test süiti hali hazırda Firefox ve Opera’ya dahil. Microsoft’un desteği ile Internet Explorer’da bu konuda gelişecek.

Buradan resmi jQuery blogundaki yazıya ulaşabilirsiniz.

Microsoft’ta ise bu konu ile iki yazı var. Buradan ve buradan ulaşabilirsiniz.

jQuery’i kullanmakta olanları da buradan görebilirsiniz.

Öyle görünüyor ki Google’ın Gmail ekibi şu sıralar çok çalışıyor. Geçenlerde ekledikleri ayıklık testinden sonra şimdi de Gmail’de kullanabileceğiniz emoticon’lar mevcut.

Biri sürü yeni emoticonlar eklenmiş. Duygularınızı yazıya dökmek yerine simgelerle anlatmayı tercih ederseniz artık Gmail ile de bunu yapabilirsiniz.

Hem hareketli, hem de hareketsiz bir sürü emoticon var. Bunlara araç çubuğunda link ikonun hemen yanından erişebilirsiniz.

iPhone son derece güzel bir telefon olabilir. Bir sürü süper özelliğe sahip. Elinde tutup oynaması bile zevkli. Hatta bu konuda daha önce yazılmış bir yazıya buradan ulaşabilirsiniz.

Ama açıkçası iPhone zaman zaman insanı çıldırtabilecek özelliklere de sahip. Ya da belki daha doğrusu bir sürü özelliklten yoksun.

İster gereksiz ve kullanışsız bir özellik isterse de iPhone’da mutlaka bulunması gerektiğini düşündüğünüz bir özellik olsun, bu arayışta yalnız değilsiniz.

Sizin gibi düşünenler de harekete geçmiş ve bir site kurmuşlar. Adı Please Fix My iPhone. Burada iPhone’da düzeltilmesini istedeğiniz konular için oy verebilir. Ya da orada yoksa yenisini yazabilirsiniz. Tabii çözümlenenlere de siteden ulaşmak mümkün.

Please Fix My iPhone, Apple’a bağlı bir site değil. Bu yüzden oradakilerin düzeltileceğinin bir garantisi yok ama gene de Steve’in ya da Apple’ın bu kadar kişiyi görmezden geleceğini sanmıyorum.

Sizin de bu konuda bir fikriniz varsa veya istekleri görüp onlara oy vermek isterseniz. Buradan buyrun.

Tarayıcı savaşları iyiden iyiye kızışıyor. İlk önce Microsoft Internet Explorer 8′i duyurdu ve betasını yayınladı. Daha sonra bu haber Google’ın açıklaması ile biraz gölgelendi. Google kendi tarayıcısı Chrome‘u duyurdu.

Şimdi ise Firefox 3.1 sürümü ile sahne alıyor.

Firefox 3.1 en son Gecko sürümü olan 1.9.1 üzerine kurulu.  Dolayısı ile en son web standartlarının bir sürüsü ile şimdiden uyumlu.  Örneğin <video></video> W3C Geolocation API, JavaScript sorgu seçicileri vs. gibi bir sürü özellik de yeni sürüme dahil. Chrome’la beraber gelen yeni bir özellik olan sekmeleri açım pencereler arasında sürükle-bırak özelliği de eklenmiş. Öyle görünüyor ki Firefox ile Chrome arasında büyük bir rekabet olacak, özellikle de hız konusunda. Firefox ekibi 3.1 sürümünün Javascript’ler konusunda Chrome’dan daha hızlı olacağını iddia ediyor.

Ben yükledim denedim. Beta sürümü olmasına rağmen hiç bir problem yaşamadım. Ama eklentiler henüz güncellenmediği için (özellikle firebug) kaldırmak zorunda kaldım. Ama gene de çok bağlı olduğunuz bir eklenti yoksa denemenizi tavsiye ederim.

Buradan ulaşabilirsiniz.

Bugünlerde Web’in etkilişemli tarafı her zamankinden önde. Dolayısı ile web geliştiricileri olarak daha fazla etkileşim içinde bulunan projelerle çalışmak zorundayız. Etkileşimin en basit yöntemlerinden biri de kullanıcıların bir metin girmesini sağlayan formlar.

Eskiden bu iş kullanılan düzmetin kutucuklarının yerini zengin-metin kabul edebilen gelişmiş Javascript metin editörleri aldı. WYSIWYG (What You See Is What You Get) adı verilen bu metin düzenleyecilerden en çok kullanılan bir kaç tanesi aşağıda.

TinyMCE:

TinyMCE, MoxieCode tarafından geliştirilen metin editörü. En çok tercih edilen metin editörlerinin başında geliyor. Kullanımı oldukça kolay. Sadece bir iki satır kod ile pojeye ekleyebilirsiniz. Oldukça iyi dökümantasyona sahip. Editör hızlı yükleniyor sayılabilir. Tüm modern tarayıcılarla uyumlu. Ayrıca PHP/.NET/JSP/Coldfusion gibi dillerde GZip kullanarak program sıkıştırılıyor ve çok daha hızlı yüklenmesi mümkün oluyor. Bunun haricinde tema ve eklenti desteği ile oldukça özelleştirilebilir. Buna ek olarak dil paketleri ile başka dillerle uyumlu hale geliyor. BEn yaygın editörlerden biri ve bir sürü büyük proje dahilinde de kullanılıyor. Resim ve diğer dosyları yüklemek ve yönetmek için birer eklentiye sahip. Fakat bu iki eklenti de paralı. Gerçi eklenti kütüphanesinde ve Internet’te bedava bir eklenti bulmanız da mümkün. LGPL lisansı ile dağıtılıyor. Buradan ulaşabilirsiniz.

FckEditor

Frederico Caldeira Knabben bir arkadaş tarafından başlatılmış olan diğer proje. Bu da oldukça yaygın olarak kullanılan bir metin düzenleyici.  fckEditor’de tüm modern tarayıcılar ile uyumlu. TinyMCE’de bulunan bütün özelliklere de sahip. Ekstra olarak resim ve dosya yükleme eklentisi bedava olarak geliyor. Bütün popüler web programlama dilleri için bağlayıcılar ile geliyor. Dolayısı ile hangi dili kullanıyorsanız fckEditor’ü projenize dahil etmeniz oldukça kolay. Üstelik bu bağlayıclar resim ve dosya yöneticilerinin de kurulumunu çok kolay hale getiriyor. Fakat editör tinyMCE’ye göre biraz daha yavaş yükleniyor. Ama gene de tam teşekküllü sağlam bir metin editörü. Internet’te fckEditor’ün bazı HTML standartları dışından kodlama yaptığına dair veriler varsa da yeni sürümlerinde böyle bir mesele göze çarpmıyor. Bedava gelen resim/dosya yöneticisi önemli bir özellik. Ticari kullanımlar için ücretli diğerleri içinse açık kaynak lisansı ile dağıtılıyor. Buradan ulaşabilirsiniz.

openWYSIWYG

Diğer bir Javascript metin editörü. Açık kaynak olarak dağıtılıyor. Javascript olduğu için herhangi bir <textarea> alanını bir metin editörüne çeviriyor. Bir programlama diline bağlılığı olmadığı için her dil ile kullanabilir. Kurulumu ve kullanımı oldukça basit. Bütün modern tarayıcılarla uyumlu. Diğer iki tarayıcıda bulunan ileri özelliklerin tümüne sahip olmasada hızlı ve bir çok durumda yeterli bir metin editörü. Dolayısı ike çok fazla işleve gerek duymuyorsanız işinizi basit ve sağlam bir şekilde halletmenize yaracak bir yazılım.

Buradan ulaşabilirsiniz.

FreeRTE

Yukarıdakine çok benzeyen ama daha gelişmekte olan başka bir editör. Buradan ulaşabilirsiniz.

WMD

WMD (Wysiwym Markdown editor) diğer editörlerden biraz farklı. .  Bir satır kod ile herhangi bir <textarea> elemanını bir metin editörü haline getiriyorusunuz. İsterseniz başka bir satır ile de canlı izleme alanı eklyebiliyorsunuz. Bütün modern tarayıcılar ile uyumlu ve bedava. Blog yorumları, forumlar, ve basit içerik yönetimi için hızlı ve ideal bir seçim.

WMD’nin farkı şu: WYISIWYG değil WYSIWYM (What You See Is What You Mean). Bu kısaca şu demek oluyor. WMD temiz semantik HTML üretiyor. Renk, font vs. gibi sunum öğelerini ise CSS’e bırakıyor. Ama canlı önizlemesi sayesinde yazılanların nasıl görüneceğine de yazarken tanık oluyorsunuz.

WMD oldukça kullanışlı bir editör. En büyük faydası kullanıcının girdiği girdinin sitenizle uyumlu olması. Buradan deneyebilirsiniz.

Bunların dışında aslında bir sürü benzer yazılım bulmak mümkün ama ben burada en kullanışlı, en stardartlar ile uyumlu ve en kaliteli olanları listelemeye çalıştım. Eğer unuttuğum bir tane var ise lütfen hatırlatın.

Google’ın Chrome’u ortaya atması ile tarayıcı savaşları iyiden iyiye kızışmış bir hal almıştı. Bu alanda devamlı kan kaybeden Microsoft’ta yeni Internet Explorer ile tekrar güçlenmek istiyor.

Internet Explorer 8 seleflerine göre daha düzgün bir tarayıcı olma yolunda. Bunun en büyük sebebi sanıyorum Microsoft’un bu konuda artık istediği her şeyi yapamayacağını anlaması, gerekli standartlara uyması gerektiğini görmüş olması. Rakibi olarak Firefox ve Opera gibi son derece kaliteli yazılımlar varken çıta oldukça yüksek.

Bunları göz önünde bulunduran Microsoft IE8 üzerinde özenli çalışmış. Her ne kadar şu ana kadar IE’den genel olarak hiç hoşlanmasam da kabul etmek gerekir ki IE8 kaliteli bir tarayıcı olma yolunnda önemli bir adım.

Artık Internet Explorer’da web standartlarını destekliyor. Bunun en büyük kanıtı meşhur Acid 2 testini başarıyla geçmiş olması. Bilmeyenler için Acid 2 kısaca tarayıcıların web standartlarını destekleyip desteklemediğini gösteren ufak bir test. Eğer yandaki gülen yüz (smiley) düzgünse tarayıcınız bu testi başarı ile geçmiş demektir.

İkinci en büyük ve faydalı yeniliklerin başında ise kitlenme problemi var. Bu IE8 diğer tarayıcılara göre daha az kitleniyor demek değil. Sadece artık bir sayfa tarayıcının hoşuna gitmezse ve tarayıcınız kitlenirse artık açık olan bütün sekmeleri kaybetmiyorsunuz.

Bunların haricinde Firefox’un zaten sahip olduğu özelliklere artık sahip. Örneğin oturumların kurtarılması ve Phishing uyarıları gibi.

Bunun haricinde InPrivate browsing (o anda gezinilen sayfaları tarihçeye eklememe) ve web slices (web dilimleri) gibi yenilikler de mevcut.

Diğer bir yenilik de alan adının belirtilmesi. IE8 alan adını belirterek gezmekte olduğunuz sitenin gerçek alan adına bir bakışta dikkat çekiyor.

Bunun haricinde bir de geliştiriciler için IE8 Developper Tools adında bir özellik mevcut. Bu Firefox’un FireBug adlı muhteşem eklentisinin çok ilkel bir benzeri ve FireBug’ın zengin özelliklerine yaklaşamıyor bile ama gene de doğru yolda bir adım.

İsterseniz bir deneyin ve ne düşündüğünüzü söyleyin. Internet Explorer Beta 2′yi buradan indirebilirsiniz.

Apple’ın Ipod’dan sonra bir telefon üzerinde çalıştığını açıkladığı an olan 2004 Aralık’ığından beri 4 seneden fazla bir zaman  geçti.

O zamandan beri ne zaman yeni bir Iphone piyasaya çıksa olay oluyor. Iphone ailesinin en yeni üyesi Iphone 3G’de yaz ortasında Amerika’da şimdilerse ise ülkemizde de piyasaya sürüldü.

iPhone’u Apple’ın web sitesinde il kez gördüğümden beri bir Iphone sahibi olmak istiyordum. Muhteşem görünüşlü bir şeydi. Bu arada kabul etmek gerekir ki o zamanlar - yani ilk ortaya çıktığı zamanlarda - Iphone’a uzaktan yakından benzeyen bir telefon yoktu. Şimdi ise durum biraz daha farklı. Ama genede en sonunda gittim Turkcell’in kampanyası dahilinde Iphone’umu aldım.

Açıkçası Turkcell’in bir olay haline getirmeye çalışması, büyük reklamının yapılmasına rağmen öyle bir büyük bir iPhone 3G deliliği yoktu. Sabah Turkcell bayiisine gittim ve yarım saatlik bir bekleme sonunda Iphone’u aldım. Bu yarım saatlik beklemeninde en büyük sorumlusu Turkcell’in pek akıllıca olmayan uygulamaları.

iPhone’un en belirgin yanı sanırım görüntüsü. Iphone 3G ise 2 renkte geliyor. Siyah ve beyaz olarak. Her ne kadar zevkler ve renkler tartışılsa da büyük çoğunluk benimle aynı fikirde olacaktır.  Iphone güzel gözüküyor.

iPhone’un ekranını nasıl bir şey olduğunu bilemeyn birilerinin kaldığını sanmıyorum.  Ama ekranın en etkileyici tarafı kocaman (480 x 320) ve bol renkli görüntüsü değil. Iphone’u parmaklarınızla kontrol etmek hem son derece kolay hem rahat hem de çok eğlenceli.

Tabii bu başarının büyük bir kısmı da Apple’ın yazılımına ait. Ama ondan önce donanım ile ilgili söylemek gereken bir kaç şey daha var. Iphone’un donanımı oldukça kaliteli gibi duruyor. Güzel görüntüsünün içinde son teknolojileri barındırıyor. Her ne kakdar boyut olarak bazı cep telefonlarından büyük olsa da tasarımı sayesinde rahat kullanılıyor ve rahatsızlık vermiyor. Konuşma kalitesi oldukça yüksek. Ihpone’un kulakılık girişi standart, dolayısı ile herhangi bir standart kulaklık ile iPhone’unuzu kullanabiliyorsunuz. Yalnız Iphone’unu hoparlörünün (speaker) ses kalitesi pek yüksek değil. Öncelikle fazla yüksek seslere ulaşmıyor. Dolayısı ile hoparlörden müzük dinlemek her zaman için rahat olmayabilir. Ayrıca hoparlör çoğu taşınabilir cihazdaki gibi stereo değil mono.

iPhone yanında küçük bir adaptör ile geliyor. Aslında bu adaptör fişe bağlanan USB gibi bir şey. Bu yüzden iPhone’u ister USB portlu bir bilgisayardan istersenizde şehir ceryanından şarj edebiliyorsunuz. Bu aslında iyi bir şey çünkü Iphone’un pil ömrü çok uzun değil.

Apple’a göre iPhone 3G’nin pil ömrü şu şekilde:

• 10 / 5 (GSM / 3G) saatlik konuşma
• 5 saat 3G data
• 6 saat WiFi
• 24 saat müzik
• 7 saat video

iPhone 3G’nin en büyük özelliği hızı. Yani artık 3G ağları kullanarak daha hızlı bir erişim sağlıyor. Tabii biz şu anda Türkiye’de 3G teknolojisine sahip olmadığımız için bu konuda bir şey diyemiyoruz. Şimdilik EDGE ile gezinilen Internet ve e-posta alıp gönderme ise tahmin edersiniz ki pekhızlı değil.

Söylendiğine göre iPhone AGPS denilen bir sistem kullanıyor. Anladığıma göre bu sistem telefon vericilerini de kullanarak yerinizi daha hızlı belirlemeye yarıyor. Gene söylenenlere göre bu sistem şu anda cep telefonu olarak sadece iPhone’da varmış. iPhone’un GPS’i sayesinde haritada her an nerede olduğunuzu görebiliyorsunuz. Teorik olarak bulunduğunuz noktadan başka bir yere de yol tarifi alabiliyorsunuz. Ama nedense bu sistem Türkiye’de tam olarak çalışmıyor. Bunun suçu tam olarak Google Maps de mi bilemiyorum ama büyük ihtimalle iPhone burada pek kabahatli değil. Ama sonuç bu özellikten şu anda tam anlamı ile yararlanamıyoruz. Zaten iPhone’un bir sürü özelliği şu an için Türkçe ve Türkiye desteğine sahip değil.  Bunun dışında GPS sayesinde iPhone ile çektiğiniz fotoğraflara resmin yerini de ekliyebiliyorsunuz.

iPhone’un yazı girme sistemi ekran üzerinde beliren bir klavyeye dokunmak sureti ile gerçekleşiyor. Bu kimileri için rahatsızlık verici olabilirse de beni fazla  rahatsız etmedi.

Bunu iPhone’un e-posta istemcisi çok süper olmasada gene de kullanışlı. Her ne kadar bazen geriye gitmek problem olabiliyorsa da e-postalar rahatça okunuyor.  Bunun dışında Yahoo! Mail’de de push desteği varken nedense Gmail’de hala push desteği yok. Exchange desteğini de ben kullanmadım ama başarılı olduğu söyleniyor.

Bu arada iPhone Apple’ın web tarayıcısı olan Safari’yi kullanıyor. Çoğu sayfada düzgün çalışsada flash eklentileri şu anda gösteremiyor. Ama öte yandan Youtube videolarını başka bir uygulama (üzerinden yüklü) seyrebiliyorsunuz. Üstelik şu an için iPhone’dan Youtube’a erişilebiliyor.

iPhone’un güzel yanlarından biride bir sürü uygulamam indirirek iPhone’unuza yeni özellikler kazandırabiliyorsunuz. Bunların arasında bir sürü de oyun var. Üstelik bu oyunlardan (ve uygulamalardan) bazıları iPhone’unu hareket teknolojisinide kullanıyor. Dolayısı ile eğleneceli ve değişik oyunlarda bulmak mümkün.

Bu arada iPhone gerçekten gerzekçe yönleride var bunların göze batanlarının başında bir kişiden gelen mesajlardan sadece bir tanesini silemiyorsunuz, mesajların hepsini silmeniz lazım… MMS desteği yok, iPod’dakişarkıları ringtone yapamıyorsunuz (daha doğrusu Apple’a para ödemeden)

Ferruh Mavituna sitesindeki yazıda iPhone’un kötü yanlarını bir güzel anlatmış. Baştan yazmaya gerek kalmadı.

Sonuç olarak iPhone bazı konularda yetersiz olabilir ama bence kullanması rahat bir çok özelliği olan güzel bir cep telefonu. Belki Blackberry ve Ericcson P1 gibi akıllı telefonlarda bulunan bütün ileri özelliklere sahip değil ama gene de rahatlıkla kullanılan güzel bir cep telefonu. Negatif yanlarına rağmen henüz pişman olmadım. Burada tabii henüz kelimesini vurgulamakta yarar var.

Bu arada iPhone 3G almak isterseniz seçenekleriniz şunlar. Birinci normal bir telefon gibi bir cep telefonu satıcısından alabilirsiniz. Bu durumda 1000 YTL’nin üzerinde bir fiyattan başlıyorlar. İkincisi Turkcell ve Vodafone iPhone ile ilgili kampanyalar yapmışlar. Eğer konuşma durumunuza uygun bir seçenek bulabilirseniz Turkcell’den iPhone daha ucuza geliyor. Vodafone’da ise tarifeler daha ucuz ama iPhone daha pahalı.

Bu arada yurt dışında iPhone 3G’nin sim kilitsiz olarak satılması ile de yurt dışından daha uygun bir iPhone bulma ihtimali de giderek artıyor.